Wolność oceniana przez krzyże
1 listopada, w Dzień Wszystkich Świętych, oraz 11 listopada, kiedy obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości, wspominamy tych, którzy oddali życie za wolną Polskę. W Gminie Łomża znajdują się liczne miejsca pamięci, które przypominają o walkach Polaków za Ojczyznę. Jednym z takich miejsc jest wojenny cmentarz w Lesie Pniewskim, o którym niewiele się mówi.
W latach 2025-2026 planowana jest kompleksowa odnowa tego cmentarza, na co pozyskano środki od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Wojewody Podlaskiego. To spory krok w stronę upamiętnienia wydarzeń, które miały tu miejsce w czasach II wojny światowej. W okolicach Łomży Niemcy przeprowadzili wiele egzekucji, wrzucając ciała ofiar do dołów w lasach wokół wsi Giełczyn, Pniewo, Sławiec czy Jeziorko.
Na tablicy w pobliżu leśnej mogiły znajduje się informacja, że w 1942 roku rozstrzelano tu około 300-400 osób z społeczności żydowskiej z Rutek. W wyniku hitlerowskiej represji, 13 września 1943 roku aresztowano także przedstawicieli polskiej inteligencji z Łomży. Pięć dni później zostali przewiezieni do Lasu Pniewskiego, gdzie zginęli, a ich ciała trafiły do wspólnego grobu. W 1945 roku dokonano ekshumacji i przeniesienia ich na cmentarz w Łomży.
Ofiary bestialskiego traktowania przez niemieckich żandarmów z posterunku w Puchałach także spoczęły w Lesie Pniewskim. Dowódcami posterunku byli Serbitzer oraz Schulz, a ich zastępcą był Zimmermann. Funkcjonariusze, w tym Adolf Weber i Fritz Tilgner, dopuścili się licznych morderstw na ludności cywilnej, z których wiele ofiar zostało pochowanych w tym leśnym miejscu. Wśród nich były m.in. Julianna Zwierzyńska i Anna Tutas z dziećmi, wszystkie rozstrzelane w grudniu 1943 roku.
Odrestaurowanie mogiły w Lesie Pniewskim tworzy nie tylko godną oprawę dla pamięci o tych, którzy tam spoczęli, ale także stanowi trwałe świadectwo historii, które przekazywane będzie kolejnym pokoleniom mieszkańców regionu.
— R.M.
