Czy Białystok stanie się stolicą innowacji? Kongres Smart Village zbliża się wielkimi krokami!

Kongres Smart Village: Nowa Era dla Polskich Wsi?

Kiedy słyszymy o innowacjach w polskich wsiach, zazwyczaj wyłania się obraz nowoczesnych technologii i cyfryzacji, które mają na celu poprawę jakości życia mieszkańców. Marszałek Województwa Podlaskiego, Łukasz Prokorym, stwierdził, że Kongres Smart Village to dowód na owocną współpracę między Politechniką Białostocką, samorządem a administracją rządową. Ale czy mówimy tu rzeczywiście o przełomie, czy raczej o kolejnej okazji do biurokratycznych dyskusji?

Wartościowym elementem tej współpracy jest projekt RuralStrat, który ma pomóc w kształtowaniu przyszłości regionu. Prokorym wskazał na kluczowe zagadnienia — dostęp do internetu, odnawialne źródła energii oraz telemedycynę. Można by pomyśleć, że mówimy o rewolucji w systemie usług publicznych. Tylko czy sami zainteresowani mają o tym pojęcie?

Kongres poniekąd podgrzewa atmosferę dyskusji na temat „prawa do pozostania”, koncepcji, która ma zapewnić mieszkańcom życie i rozwój w rodzinnych stronach bez przymusu wyjazdu. Ale czy to wystarczy? Czy młodzi ludzie rzeczywiście uwierzą w przyszłość na wsi, jeśli zostaną zepchnięci na margines w debacie o ich przyszłości?

Karol Wasilewski, prezes Związku Przedsiębiorców i Pracodawców Województwa Podlaskiego, zwraca uwagę, że do tej pory koncentrowano się głównie na miastach. „Ogromna część społeczeństwa żyje w mniejszych miejscowościach, które borykają się z niełatwymi wyzwaniami”. To ważne stwierdzenie, które zdaje się nabierać większej mocy w obliczu rosnących problemów wzmocnienia lokalnego wymiaru rozwoju.

W tej grze chodzi o coś więcej niż tylko technologie — to walka o duszę wsi, chęć przyciągnięcia młodych ludzi, którzy dziś przy pierwszej lepszej okazji decydują się na migrację do miasta. Smart Village to nie tylko wizja; to potrzeba uwolnienia potencjału lokalnych społeczności. „Musimy stworzyć przestrzeń do rozmowy o wyzwaniach i wspólnie szukać rozwiązań” — zauważył Wasilewski.

Interwencje w zakresie cyfryzacji, dostępu do e-urzędów oraz podnoszenia kompetencji cyfrowych to kluczowe kierunki, które wskazuje dr Rafał Rosiński z Ministerstwa Cyfryzacji. A jednak, cała ta infrastruktura nie ma sensu, jeśli nie zastanowimy się, kto fizycznie będzie z niej korzystać. Kluczem do sukcesu jest bezwzględne zlikwidowanie białych plam w dostępie do internetu — tak, by mieszkańcy mogli budować swoją tożsamość na nowej rzeczywistości.

RuralStrat, od momentu swojego startu w maju 2026 roku, angażuje ponad 80 naukowców, którzy mają za zadanie zrozumieć, co tak właściwie leży w zainteresowaniach mieszkańców wsi. Ciekawe, jak te potrzeby będą przekładane na konkretne działania i rekomendacje, bo póki co brzmi to jak zawoalowany apel o cierpliwość.

Kongres Smart Village to przestrzeń, która może stać się miejscem wymiany doświadczeń i pomysłów. Jednak kluczowe będzie, aby nie ograniczyć się jedynie do dyskusji, ale zdynamizować proces wdrażania innowacji, które pomogą w polepszeniu jakości życia na wsi. Mieszkańcy oczekują nie tylkoinwestycji, ale realnych zmian, które będą odpowiadały na ich codzienne problemy — od transportu po dostęp do edukacji.

Przed nami nie tylko wyzwania, ale też ogromna szansa. Może Kongres Smart Village przyniesie coś więcej niż tylko kolejne spotkanie. Może stanie się impulsem do realnej transformacji świadomości i życia na polskiej wsi. Ale w tym wszystkim jedno pozostaje pewne — zmiany muszą wynikać z autentycznego zaangażowania mieszkańców. W przeciwnym razie, rozmowy o przyszłości wsi pozostaną jedynie dyskursywnymi marzeniami.

— R.M.